Operatie van een kind tijdens de borstvoedingsperiode

Wanneer een jong kind een ingrijpende operatie moet ondergaan, wordt het onder volledige narcose (algehele anesthesie) gebracht. Er wordt verdoving toegediend om ervoor te zorgen dat het tijdens de ingreep bewusteloos en pijnvrij is. Anesthesisten dienen de verdoving toe en houden het kind tijdens de operatie nauwlettend in de gaten.
Voordat een kind onder narcose wordt gebracht, mag het gedurende een bepaalde tijd niets eten of drinken. In de medische wereld wordt deze nuchtere periode aangeduid als NPO (nil per os), wat betekent “niets via de mond”. Dit is belangrijk omdat de narcose de normale reflexen van het lichaam tijdelijk uitschakelt. Als er voedsel of drank in de maag zit, bestaat het risico dat dit terugvloeit naar de keel. Als dit gebeurt, kan het opgerispte voedsel in de longen terechtkomen (aspiratie) en de ademhaling belemmeren. Het kan ook leiden tot een aspiratiepneumonie, een longontsteking veroorzaakt doordat er vreemde stoffen in de longen zijn terecht gekomen.

Mensenmelk verteert sneller dan kunstvoeding. Voorafgaand aan de operatie met narcose kan een kind in principe langer borstvoeding drinken dan kunstvoeding. Meerdere ziekenhuizen en nationale richtlijnen categoriseren mensenmelk dan ook anders dan kunstvoeding, wat een invloed heeft op de lengte van de nuchtere periode.

Wereldwijd adviseren de meeste ziekenhuisprotocollen en medische instellingen een nuchtere periode van 3 à 4 uur voor mensenmelk. Dit betekent dat men tot 3 tot 4 uur voor de narcose nuchter moet blijven. Voor kunstvoeding of mensenmelk met toegevoegde supplementen, wordt een langere nuchtere periode voorgeschreven. Sommige ziekenhuizen laten heldere vloeistoffen (water, thee, appelsap) toe tot 2 uur voor de anesthesie [1], [2]. Mensenmelk wordt niet als een heldere vloeistof beschouwd, al zijn er ziekenhuizen die voor bepaalde ingrepen toch borstvoeding tot 2 uur voor de ingrepen toelaten.
Het is vaak stressvol voor zowel het kind als de ouders om een jong kind nuchter te houden. Een overleg met de anesthesist voor de operatie, kan deze stress verminderen. Het bespreken van het protocol en het verschil tussen mensenmelk en andere melk of voeding, kan immers de anesthesist tot nieuwe inzichten brengen.

Deze ideeën kunnen helpen om je kindje af te leiden van de borst:
– Een fopspeen of vinger geven om aan de zuigbehoefte te voldoen.
– Een eindje gaan wandelen, autorijden of op een andere manier de omgeving van je kindje veranderen. Naar buiten gaan kan helpen.
– Iemand anders kan je kindje vasthouden en troosten, zodat je kindje niet verwacht te kunnen drinken aan de borst.
– Je kan je kindje een nieuw speelgoedje geven of iets anders dat het misschien interessant vindt.

Als je borsten tijdens de nuchtere periode of de operatietijd onaangenaam vol aanvoelen, kan het nodig zijn om melk af te kolven. In de meeste ziekenhuizen is hiervoor een aparte ruimte ter beschikking. Puur omwille van het ‘onder narcose geweest te zijn’, hoeft de borstvoeding niet te worden uitgesteld en mag je kindje van zodra het volledig wakker is na de operatie, terug aan de borst. Er zijn uitzonderingen op deze richtlijn, bijvoorbeeld wanneer het om een specifieke ingreep gaat waarbij er nog geen melk in het maagje mag komen of er complicaties kunnen optreden.
Drinken aan de borst werkt kalmerend, pijnstillend en troostend. Als je kindje na de operatie slangetjes, drains of infuuslijnen heeft, kan je hulp vragen aan het verplegend personeel om een veilige en comfortabele houding te vinden tijdens het voeden. Sommige ziekenhuizen hebben een lactatiekundige die je hier ook bij kan helpen. In elk geval draagt het samenzijn van kind met de ouders bij tot een snellere genezing en helpt het een moeilijkere tijd voor zowel kind als ouder te verzachten.
Bij kleinere chirurgische ingrepen zonder volledige narcose, is het mogelijk dat nuchter zijn niet nodig is [1] . In sommige gevallen is het zelfs mogelijk dat het kind tijdens de ingreep aan de borst drinkt voor troost.

“Effectieve en veilige pijnbestrijdingsstrategieën tijdens ingrepen bij zieke en gezonde pasgeborenen en zuigelingen omvat borstvoeding, huid-op-huid en zachte oplossingen” [3]

Meer bronnen van over de hele wereld en Vlaanderen over richtlijnen voor het nuchter zijn, zijn te vinden onderaan bij de bronnenlijst.

Originele Engelse tekst verschenen op website van LLLi:
https://llli.org/breastfeeding-info/my-baby-is-having-surgery/

Verder lezen:
Afkolven

Bronnen:

[1] The Academy of Breastfeeding Medicine (ABM), “Protocol #25: Recommendations for deprocedural fasting for the breastfed infant: NPO-guidelines”, 2012, online; https://www.bfmed.org/assets/DOCUMENTS/PROTOCOLS/25-preprocedural-fasting-protocol-english.pdf

[2] Liddle C., “Preoperative fasting: exploring guidelines and evidence to ensure consistent, high-quality care”, 2022, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36377391/

[3] Harrison Denise en Bueno Marina, “Translating evidence: pain treatment in newborns, infants and toddlers during needle related procedures”, 2023, online: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9937096/

[4] European Journal of Anaesthesiology, “Pre-operative fasting in children: A guideline from the European Society of Anaesthesiology and Intensive Care”, 2022, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34857683/

[5] UK en Ierland: Royal Hospital for children, “Preoperative fasting of patients for theatre”, 2022, online: https://www.rightdecisions.scot.nhs.uk/shared-content/ggc-clinical-guidelines/paediatrics/anaesthetics/preoperative-fasting-of-patients-for-theatre-royal-hospital-for-children-661/

[6] The Academy of Breastfeeding Medicine (ABM), “Protocol #35: Supporting breastfeeding during maternal or child hospitalisation”, 2021, online: https://www.bfmed.org/assets/ABM%20protocol%2035%20Nov%202021.pdf

[7] American College of Anesthesia, “NPO guidelines for infants and children”, 2023, online: https://www.openanesthesia.org/keywords/npo-guidelines-for-infants-and-children/

[8] Canada: Queens University, “Fasting guidelines”, 2020, online: https://anesthesiology.queensu.ca/sites/anesthesiology/files/inline-files/CAS%202020%20Fasting%20Guidelines.pdf

[9] India: Indian Journal of Anaesthesiology, “Perioperative fasting and feeding in adults, obstetric, paediatric and bariatric population: Practice Guidelines from the Indian Society of Anaesthesiologists”, 2020, online: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7413358/

[10] Israel: Sha’array Tzeddek Hospital, “Vasten voor een operatie voor kinderen”, online: https://www.szmc.org.il/departments/surgery/cherurgya-klalit/tzom-lifney-nituch-leyalaim/

[11] Spanje: AnestesiaR (elektronische anesthesie-tijdschrift), “Praktische richtlijnen voor preoperatief vasten en gebruik van medicijnen om het risico op aspiratie te verminderen”, 2011, online: https://anestesiar.org/2011/guias-practicas-2011-para-el-ayuno-preoperatorio-y-utilizacion-de-farmacos-para-reducir-el-riesgo-de-broncoaspiracion/

[12] UZ GENT: borstvoeding tot 4 uur voor de ingreep, online: https://www.uzgent.be/nl/patient/zoek-een-arts-of-dienst/kindergeneeskunde/opname-in-het-kinderziekenhuis/onderzoek-of-operatie-van-mijn-kind-wat-nu

[13] UZ LEUVEN: borstvoeding tot 4 uur voor de ingreep, online: https://www.uzleuven.be/nl/kinderziekenhuis/operaties-het-kinderziekenhuis/operaties-met-hospitalisatie-het-kinderziekenhuis

[14] UZ ANTWERPEN: borstvoeding tot 3 uur voor de ingreep: https://www.uza.be/nl/specialismen/kinderchirurgie-ukkie#cb–44616

[15] JESSA HASSELT: borstvoeding tot 4 uur voor de ingreep: https://www.jessazh.be/web/kinder-en-jeugdgeneeskunde/opname/jouw-opname/voor-je-komst

[16] AZORG AALST-GERAARDSBERGEN-WETTEREN: borstvoeding tot 4 uur voor de ingreep: https://www.azorg.be/sites/default/files/patient_brochures/01647-NL.pdf

[17] AZ SINT LUCAS BRUGGE: borstvoeding tot 4 uur voor de ingreep: https://www.stlucas.be/patienten/zorgaanbod/specialismen-en-multidisciplinaire-teams/anesthesiologie/anesthesie-bij-kinderen/

Spread the love