Reflux
Veel ouders krijgen vroeg of laat te maken met een baby die melk teruggeeft, onrustig lijkt, veel huilt tijdens of na het voeden , en enkel tevreden is als die rechtop wordt gedragen. Al snel valt dan het woord “reflux”. Maar wat wordt daar precies mee bedoeld? En is reflux altijd een probleem of ziekte?
De inzichten rond reflux bij baby’s zijn de voorbije jaren sterk geëvolueerd. Waar reflux vroeger vaak bekeken werd vanuit een volwassen perspectief, groeit het besef dat de fysiologie van baby’s wezenlijk anders is. Dat vraagt om een andere manier van kijken.
Wat is reflux?
De term reflux betekent letterlijk “terugstromen”. Bij gastro-oesofageale reflux (GOR) stroomt maaginhoud terug naar de slokdarm. Dit is een normaal fysiologisch verschijnsel dat bij veel baby’s voorkomt. Ongeveer 40% van de baby’s geeft regelmatig melk terug zonder daar last van te hebben. Deze kinderen worden soms ook wel “happy spitters” genoemd. Ze groeien goed, ontwikkelen zich normaal en vertonen geen tekenen van pijn of ziekte [1],[2],[3].
Slechts een kleine groep kinderen ontwikkelt gastro-oesofageale refluxziekte (GORD). Daarbij gaat de reflux gepaard met duidelijke klachten of complicaties, zoals pijn, ontsteking van de slokdarm of problemen met groei en voeding. Naar schatting komt dit voor bij ongeveer 1% van de kinderen [1],[2].
Waarom wordt er zo vaak over ‘reflux’ gesproken bij baby’s?
Om reflux bij baby’s te begrijpen, is het belangrijk naar hun anatomie en fysiologie te kijken.
Tussen de slokdarm en de maag bevindt zich een sluitspier, dit is geen ‘maagklepje’ zoals soms nog wordt gezegd. Deze spier opent tijdens het slikken zodat voeding de maag kan bereiken. Omdat baby’s frequent drinken en slikken, staat deze spier relatief vaak open. Bovendien kunnen factoren zoals een volle maag, lucht in de maag, hoesten, persen of huilen tijdelijk extra druk veroorzaken waardoor voeding gemakkelijker terugstroomt [2],[4].
Daarnaast verschilt het lichaam van een baby duidelijk van dat van een volwassene. Een baby wordt veel vaker plat gelegd, de maag ligt meer horizontaal, de slokdarm staat rechter op de maag (grotere hoek van His), en het voedingspatroon bestaat grotendeels uit vloeistof (melk). Daardoor is teruggeven van de maaginhoud, melk dus, een veel normaler verschijnsel dan bij volwassenen [2],[4].
Reflux is niet hetzelfde als “het zuur”
Veel mensen denken bij reflux meteen aan zure oprispingen, maar bij baby’s ligt dit vaak anders [4],[10]. Hoewel baby’s al vanaf de geboorte maagzuur aanmaken, werkt hun spijsvertering nog anders dan die van oudere kinderen en volwassenen. Ook heeft het lichaam verschillende manieren om de slokdarm te beschermen. Zo wordt teruggevloeide melk deels weggewerkt door slikken en kunnen beschermende stoffen in het speeksel helpen om zuur te neutraliseren [10].
Daarnaast toont onderzoek aan dat mensenmelk helpt om de maaginhoud tijdelijk minder zuur te maken.
Het teruggeven van melk betekent dus niet automatisch dat een baby last heeft van pijnlijke zure reflux.
Wanneer wordt reflux een probleem?
Er bestaat geen eenvoudige test die met absolute zekerheid kan aantonen dat reflux de oorzaak is van klachten. De diagnose wordt vaak gebaseerd op symptomen en observaties, wat ruimte laat voor verschillende interpretaties [6],[1],[2].
Symptomen die soms in verband worden gebracht met reflux zijn onder andere:
- Pijn tijdens of na borstmomenten
- Voedingsproblemen
- Onvoldoende of juist zeer sterke gewichtstoename
- Veel huilen
- Overstrekken
- Luchtwegklachten
- Verstikkingsverschijnselen
- Vaak gedragen willen worden
- Moeilijk alleen kunnen slapen
- Regelmatig teruggeven
Belangrijk hierbij is dat veel van deze signalen ook andere oorzaken kunnen hebben [6],[1].
Wat zijn mogelijke oorzaken van refluxachtige klachten?
Refluxklachten blijken vaak complexer te zijn dan enkel het terugstromen van maaginhoud. Verschillende factoren kunnen een rol spelen.
Melkinname
Zowel een te lage als een te hoge melkinname kunnen leiden tot onrustig gedrag rond de borstmomenten.
Een baby die onvoldoende melk binnenkrijgt, kan vaker huilen om de borst, onrustig drinken of overstrekken uit frustratie. Aan de andere kant kan een overvloedig melkaanbod door overproductie of te grote intervallen tussen de borstmomenten, grote flesvoedingen of een krachtige toeschietreflex leiden tot onrust en teruggeven [4],[5].
Wanneer een baby grote hoeveelheden melk te drinken krijgt met lange tussenpozen, kan de maag deze porties vaak niet goed verwerken en stroomt datgene wat teveel is terug. Als de toeschietreflex dan ook erg krachtig is kan het zijn dat kindjes zich sneller verslikken als ze te snel, te veel melk te verwerken krijgen[4],[5].
Kindjes zijn voorzien om kleinere hoeveelheden melk verspreid over de dag tot zich te nemen. Frequent voeden is voor jonge baby’s biologisch normaal.
Huilen en stress
Huilen, onrust en refluxachtige klachten beïnvloeden elkaar. Veel gedragingen die aan reflux worden toegeschreven. Veel gedragingen die aan reflux worden toegeschreven, zoals veel huilen, vaak gedragen willen worden of niet graag alleen liggen, kunnen ook andere oorzaken hebben. Problemen rond melkinname, overproductie of lucht inslikken tijdens het drinken kunnen zowel tot onrust als tot refluxachtige klachten leiden. Daarom is het niet altijd eenvoudig om te bepalen wat oorzaak en wat gevolg is [4][7].
Andere oorzaken
Allerhande uitdagingen rond het voeden zelf, worden ook vaak als reflux bestempeld. Onrustig drinken kan verschillende oorzaken hebben: een trage of juist krachtige melkstroom, een minder optimale houding tijdens het voeden, lucht inslikken of een behoefte aan de andere borst [4].
Tijdens neurologische groeispurten maken baby’s belangrijke ontwikkelingen door. In die periodes kunnen ze hangerig zijn, meer huilen, vaker willen drinken of minder diep slapen. Ook deze normale ontwikkelingsfasen worden soms verward met refluxproblematiek.
Andere mogelijke factoren die mee een rol kunnen spelen zijn bijvoorbeeld een te kort tongriempje dat de beweging van de tong beperkt, veranderingen in de darmflora of een allergische reactie, bijvoorbeeld op koemelkeiwitten. Vooral wanneer een baby naast refluxachtige klachten ook last heeft van eczeem, bloed of slijm in de stoelgang of aanhoudende darmproblemen, kan het zinvol zijn om verder te bekijken wat er speelt [15].
Welke behandelingen worden gebruikt?
Bij refluxachtige klachten is het altijd interessant om in eerste instantie het borstvoedingspatroon onder de loep te nemen. Eenvoudige aanpassingen in de frequentie van de borstmomenten, het aantal borsten per borstmoment, het verbeteren van de aanhap, het aanpakken van een overproductie, etc. kunnen vaak de refluxklachten verminderen.
Helpt dat onvoldoende, dan worden vaak heel diverse behandelingen voorgesteld, zoals het indikken van voeding, speciale flessen, antirefluxvoeding, bedverhogers, alginaten of zuurremmers (PPI’s).
Opvallend is echter dat het wetenschappelijke bewijs voor sommige van deze interventies beperkt is [6][8][12].
Voor PPI’s is duidelijk aangetoond dat ze de aanmaak van maagzuur verminderen. Onderzoek laat echter niet consequent zien dat baby’s hierdoor ook minder refluxklachten ervaren. Tegelijk heeft deze medicatie heel wat neveneffecten, zoals een verhoogd risico op infecties en een verminderde opname van bepaalde voedingsstoffen, wat onder andere een invloed heeft op de groei.
Alginaten, die een licht bewezen werking hebben, kunnen dan weer constipatie veroorzakenbeïnvloeden [6][8][9][11][12][13].
Melk gaan indikken maakt borstvoeding onnodig complex doordat het zoveel extra werk met zich meebrengt. En tot slot draait er een hele marketing rond speciale flessen en ingedikte kunstvoeding, ook al is het bewijs dat het werkt daarbij beperkt [4][12].
Waarom nemen refluxdiagnoses toe?
Verschillende factoren kunnen bijdragen aan de toename van refluxdiagnoses.
In de afgelopen decennia is veel praktische kennis over natuurlijk zuigelingengedrag en borstvoeding naar de achtergrond verdwenen. Tegelijk zijn strakke voedingsschema’s, grote voedingen met lange tussenpozen en een meer medische kijk op babygedrag sterk ingeburgerd geraakt. Ook krijgen ouders vaak te horen dat een baby niet bij elke kik opgepakt mag worden. Daarnaast speelt marketing rond gespecialiseerde producten en behandelingen mogelijk een rol in hoe reflux wordt bekeken en benaderd. Bij kunstvoeding zijn grotere flessen en vaste voedingsschema’s gebruikelijker, wat echter niet aansluit bij het natuurlijke voedingspatroon van jonge kinderen.
Ook de kennis rond borstvoeding en normaal drinkgedrag verschilt sterk tussen zorgverleners. Daardoor wordt niet altijd gekeken naar mogelijke oorzaken binnen het voedingspatroon zelf. Nochtans kunnen eenvoudige aanpassingen soms al een duidelijk verschil maken bij refluxachtige klachten.
Een genuanceerde blik
Reflux is zelden een eenvoudig zwart-witverhaal. Achter refluxachtige klachten kunnen verschillende oorzaken schuilgaan, en vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol.
Wat we weten uit onderzoek is dat teruggeven bij baby’s vaak een normaal onderdeel van hun ontwikkeling is. Tegelijk verdienen ouders die zich zorgen maken correcte informatie en een zorgvuldige begeleiding. Het doel is niet om klachten weg te wuiven, maar ook niet om normaal babygedrag onnodig te medicaliseren [1][2][3].
Een brede blik op het geheel van voeding, groei, ontwikkeling en welzijn van baby én ouders biedt vaak meer inzicht dan een focus op reflux alleen.
Verder lezen:
Zuigverwarring en flowverwarring
Te weinig melk
Hoe weet je of je baby voldoende drinkt?
Voedingshoudingen
Bronnen
[1] Zeevenhoven J. et al., “The New Rome IV Criteria for Functional Gastrointestinal Disorders in Infants and Toddlers”, 2017, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28401050/ [2] National Institute for Health and Care Excellence (NICE), “Gastro-oesophageal reflux disease in children and young people: diagnosis and management”, 2019, online: https://www.nice.org.uk/guidance/ng1 [3] Leung A., Hon K.L., “Gastroesophageal reflux in children: an updated review”, 2019, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31258618/ [4] Smyth C., IBCLC, “Why infant Reflux Matters”, -2021, online: https://www.carolsmyth.co.uk/perinatal-infant/workshops-webinars/reflux-an-acid-problem-finding-feeding-solutions/ and https://llli.org/news/why-infant-reflux-matters/ [5] Chen P. et al., “Association Between Infant Feeding Modes and Gastroesophageal Reflux: A Repeated Measurement Analysis of the Infant Feeding Practices Study II”, 2017, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28107099/ [6] Cuzzolin L.et al., “Clinical use of gastric antisecretory drugs in pediatric patients with gastroesophageal reflux disease: a narrative review”, 2023, online: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9986780/ [7] Douglas P., “Diagnosing gastro-oesophageal reflux disease or lactose intolerance in babies who cry a lot in the first few months overlooks feeding problems”, 2013, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23495859/ [8] Fernandez-Gonzalez S.M. et al., “Proton Pump Inhibitors in Pediatric Gastroesophageal Reflux Disease: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials”, 2024, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38539331/ [9] Malchodi L. et al., “Early Acid Suppression Therapy Exposure and Fracture in Young Children”, 2019, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31175146/ [10] Mitchell D.J. et al., “Simultaneous monitoring of gastric and oesophageal pH reveals limitations of conventional oesophageal pH monitoring in milk fed infants”, 2001, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11207184/ [11] Mitre E. et al., “Association Between Use of Acid-Suppressive Medications and Antibiotics During Infancy and Allergic Diseases in Early Childhood”, 2018, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29610864/ [12] Tighe M. et al., “Pharmacological treatment of gastro-oesophageal reflux in children”, 2023, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37635269/ [13] Wang Y.H. et al., “Association Between Proton Pump Inhibitor Use and Risk of Asthma in Children”, 2021, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33555324/ [14] Yourkavitch J. et al., “Reflux Incidence among Exclusively Breast Milk Fed Infants: Differences of Feeding at Breast versus Pumped Milk”, 2016, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27754430/ [15] Allen H. et al., “Prevalence and risk factors for milk allergy overdiagnosis in the BEEP trial cohort”, 2025, online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38899450/
© oktober 2026, Cindy Coppens | La Leche League België-Vlaanderen vzw
